วางแผนการเงินอย่างไรให้มั่นคงในยุคเศรษฐกิจผันผวน?

ยุคนี้สมัยนี้ อะไรๆ ก็ดูไม่แน่นอนไปหมด โดยเฉพาะเรื่องเศรษฐกิจเนี่ย ตัวผมเองก็ผ่านร้อนผ่านหนาวมาเยอะ เห็นทั้งช่วงที่เงินเฟ้อ ดอกเบี้ยขึ้นๆ ลงๆ ตลาดหุ้นก็เหมือนรถไฟเหาะ บางทีก็พุ่งขึ้นฟ้า บางทีก็ดิ่งลงเหว แถมยังมีเรื่องสงคราม โรคระบาดเข้ามาอีก เรียกว่าชวนปวดหัวไม่น้อยเลย แต่เอ๊ะ! ถึงแม้สถานการณ์รอบตัวจะผันผวนแค่ไหน เราก็สามารถวางแผนการเงินให้มั่นคงได้นะ ผมมีเคล็ดลับดีๆ มาฝากครับ

รู้จักตัวเองก่อน ใคร่ครวญรายรับรายจ่าย

ก่อนอื่นเลย เราต้องสำรวจตัวเองก่อนครับ ว่าตอนนี้เรามีรายได้เท่าไหร่ มีรายจ่ายอะไรบ้าง มีหนี้สินอะไรค้างคาอยู่หรือเปล่า หลายคนอาจจะมองข้ามขั้นตอนนี้ไป แต่เชื่อผมเถอะ การทำความเข้าใจสถานะทางการเงินของตัวเองเป็นก้าวแรกที่สำคัญมากๆ เหมือนกับการตรวจสุขภาพร่างกายก่อนเริ่มออกกำลังกายนั่นแหละครับ ถ้าเรารู้ว่าร่างกายแข็งแรงแค่ไหน ก็จะเลือกวิธีออกกำลังกายที่เหมาะสมได้

ผมแนะนำให้ลองจดบันทึกรายรับรายจ่ายดูสัก 1-2 เดือน จะจดใส่สมุด ใช้แอปพลิเคชัน หรือจะใช้ Excel ก็ได้ แล้วแต่ความถนัดเลย ผมเองชอบใช้แอปฯ ในมือถือ เพราะพกพาสะดวก บันทึกได้ทุกที่ทุกเวลา ลองสังเกตดูนะครับว่าเงินของเราส่วนใหญ่หมดไปกับอะไร มีค่าใช้จ่ายฟุ่มเฟือยที่พอจะตัดออกไปได้บ้างไหม เช่น ค่ากาแฟแก้วละร้อย ค่าเสื้อผ้าแบรนด์เนม หรือค่าเกมส์ออนไลน์ ถ้าเราลดรายจ่ายที่ไม่จำเป็นลงได้ ก็จะมีเงินเหลือเก็บมากขึ้น

ตั้งเป้าหมายทางการเงินให้ชัดเจน

พอเรารู้จักสถานะทางการเงินของตัวเองดีแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการตั้งเป้าหมายครับ ว่าเราอยากมีเงินเก็บเท่าไหร่ อยากมีบ้าน อยากมีรถ อยากลงทุน หรืออยากเกษียณตอนอายุเท่าไหร่ เป้าหมายของแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนอาจจะอยากมีเงินล้านภายใน 5 ปี บางคนอาจจะอยากปลดหนี้ให้หมด

สิ่งสำคัญคือเป้าหมายต้องชัดเจน วัดผลได้ และเป็นไปได้จริง อย่าตั้งเป้าหมายแบบเลื่อนลอย เช่น อยากรวย อยากเป็นเศรษฐี แบบนี้มันกว้างเกินไป ลองเปลี่ยนเป็น อยากมีเงินเก็บ 1 ล้านบาท ภายใน 3 ปี แบบนี้จะดีกว่า เพราะเรารู้ว่าต้องเก็บเงินเดือนละเท่าไหร่ ถึงจะบรรลุเป้าหมาย

จัดทำงบประมาณ วางแผนการใช้จ่าย

เมื่อมีเป้าหมายแล้ว เราก็ต้องวางแผนการใช้จ่ายให้สอดคล้องกับเป้าหมายนั้น โดยการจัดทำงบประมาณ แบ่งเงินเป็นส่วนๆ เช่น ค่าใช้จ่ายจำเป็น ค่าใช้จ่ายฟุ่มเฟือย เงินออม และเงินลงทุน

• ค่าใช้จ่ายจำเป็น คือ ค่าใช้จ่ายที่เราต้องจ่ายทุกเดือน เช่น ค่าอาหาร ค่าเดินทาง ค่าที่พัก ค่าน้ำค่าไฟ
• ค่าใช้จ่ายฟุ่มเฟือย คือ ค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น เช่น ค่าเสื้อผ้า เครื่องสำอาง ของเล่น
• เงินออม คือ เงินที่เราเก็บไว้ใช้ในยามฉุกเฉิน หรือใช้ในอนาคต
• เงินลงทุน คือ เงินที่เรานำไปลงทุนเพื่อให้ได้ผลตอบแทน เช่น หุ้น พันธบัตร ทองคำ อสังหาริมทรัพย์

การจัดทำงบประมาณจะช่วยให้เรามีวินัยในการใช้จ่าย และควบคุมค่าใช้จ่ายได้ดีขึ้น ผมแนะนำให้ใช้วิธี 50/30/20 โดยแบ่งเงินเดือน 50% สำหรับค่าใช้จ่ายจำเป็น 30% สำหรับค่าใช้จ่ายฟุ่มเฟือย และ 20% สำหรับเงินออมและเงินลงทุน

สร้างเงินสำรองฉุกเฉิน รับมือเหตุการณ์ไม่คาดฝัน

ชีวิตคนเรามันไม่แน่นอน บางทีก็มีเหตุการณ์ไม่คาดฝันเกิดขึ้น เช่น เจ็บป่วย ตกงาน อุบัติเหตุ ซึ่งเหตุการณ์เหล่านี้อาจทำให้เราต้องใช้เงินก้อน ดังนั้น การมีเงินสำรองฉุกเฉินจึงเป็นสิ่งสำคัญ

เงินสำรองฉุกเฉินควรมีอย่างน้อย 3-6 เท่าของค่าใช้จ่ายรายเดือน เช่น ถ้าค่าใช้จ่ายรายเดือนของเราอยู่ที่ 15,000 บาท ก็ควรมีเงินสำรองฉุกเฉินอย่างน้อย 45,000 – 90,000 บาท เงินสำรองฉุกเฉินควรเก็บไว้ในที่ที่เราสามารถเข้าถึงได้ง่าย และมีความเสี่ยงต่ำ เช่น บัญชีเงินฝากออมทรัพย์ หรือบัญชีเงินฝากประจำ

กระจายความเสี่ยง อย่าใส่ไข่ไว้ในตะกร้าใบเดียว

การลงทุนมีความเสี่ยง ดังนั้น เราควรกระจายความเสี่ยง โดยการลงทุนในสินทรัพย์หลายๆ ประเภท เช่น หุ้น พันธบัตร ทองคำ อสังหาริมทรัพย์ การกระจายความเสี่ยงจะช่วยลดโอกาสในการขาดทุน

ยกตัวอย่างเช่น ถ้าเราลงทุนในหุ้นทั้งหมด แล้วตลาดหุ้นเกิดตก เราก็จะขาดทุนหนัก แต่ถ้าเรากระจายความเสี่ยง โดยการลงทุนในหุ้น พันธบัตร และทองคำ แม้ว่าตลาดหุ้นจะตก แต่พันธบัตรและทองคำอาจจะยังให้ผลตอบแทนที่ดีอยู่

วางแผนภาษี ประหยัดเงินได้อีกเยอะ

เรื่องภาษีเป็นเรื่องสำคัญที่หลายคนมองข้าม แต่จริงๆ แล้ว การวางแผนภาษีอย่างถูกต้อง สามารถช่วยให้เราประหยัดเงินได้เยอะเลยนะครับ

ปัจจุบันมีเครื่องมือลดหย่อนภาษีมากมาย เช่น กองทุน LTF RMF ประกันชีวิต ประกันสุขภาพ ค่าเลี้ยงดูบุตร ค่าเลี้ยงดูบิดามารดา ลองศึกษาข้อมูลดูนะครับว่าเราสามารถใช้สิทธิลดหย่อนภาษีอะไรได้บ้าง

หมั่นทบทวนแผนการเงิน ปรับเปลี่ยนให้เข้ากับสถานการณ์

โลกของเราเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา เศรษฐกิจก็เช่นกัน ดังนั้น เราควรหมั่นทบทวนแผนการเงินของเราอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อยปีละครั้ง เพื่อให้แน่ใจว่าแผนการเงินของเรายังคงเหมาะสมกับสถานการณ์ปัจจุบัน

เช่น ถ้าเรามีรายได้เพิ่มขึ้น ก็อาจจะเพิ่มเงินออม หรือเงินลงทุน หรือถ้าเรามีค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้น ก็อาจจะต้องปรับลดงบประมาณในส่วนอื่นๆ

มองหาความรู้เพิ่มเติม เรียนรู้เรื่องการเงินอยู่เสมอ

การวางแผนการเงินเป็นเรื่องที่ต้องเรียนรู้ตลอดชีวิต เพราะโลกของเรามีการเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ มีผลิตภัณฑ์ทางการเงินใหม่ๆ เกิดขึ้นมากมาย

ผมแนะนำให้หาความรู้เพิ่มเติม อ่านหนังสือ เข้าร่วมสัมมนา หรือปรึกษานักวางแผนการเงิน การมีความรู้ทางการเงินที่ดี จะช่วยให้เราตัดสินใจทางการเงินได้อย่างชาญฉลาด

อย่าลืมเรื่องสุขภาพ และประกัน

หลายคนมุ่งมั่นกับการวางแผนการเงิน จนลืมดูแลสุขภาพ ซึ่งจริงๆ แล้ว สุขภาพเป็นเรื่องสำคัญ ถ้าเราเจ็บป่วย ก็ต้องเสียเงินค่ารักษาพยาบาล ซึ่งอาจทำให้แผนการเงินของเราพังได้

ดังนั้น อย่าลืมดูแลสุขภาพ ออกกำลังกาย ทานอาหารที่มีประโยชน์ และทำประกันสุขภาพ เพื่อป้องกันความเสี่ยง

และนี่ก็คือเคล็ดลับในการวางแผนการเงินให้มั่นคงในยุคเศรษฐกิจผันผวน หวังว่าจะเป็นประโยชน์กับทุกคนนะครับ จำไว้ว่า การวางแผนการเงินที่ดี จะช่วยให้เรามีชีวิตที่มั่นคง และมีความสุข แม้ในยามที่เศรษฐกิจผันผวนก็ตาม